Muziekinstrumenten maken van afval; hoe ga ik aan de slag?

Leerwens: In mijn stageklas werken ze rond het thema ‘afval’. Omdat ik op donderdag pas stage doe, is er in de week al veel aan bod gekomen in verband met dit thema. Ik vond het dus niet gemakkelijk om een activiteit te vinden.
Plots kwam ik zomaar op het idee muziekinstrumenten te gaan maken van het afval. Ik ging dus mijn eerste muzische activiteit organiseren. Hoe ga ik aan de slag?

Actieplan: Ik ging op het internet surfen naar ‘muziekinstrumenten van afval’ maar ik vond niet echt voorbeelden. Bepaalde sites of foto’s gaven me wel wat inspiratie. Ook maakte ik gebruik van een boekje dat ik nog had liggen. Ik verzamelde al het benodigd materiaal en ging wat uitproberen.
Het ging eigenlijk niet echt zo vlot. Ik had redelijk wat tijd nodig om instrumenten te vormen met het materiaal dat ik maar ter beschikking had. Ook begon ik erover te twijfelen of alle kleuters wel iets zouden kunnen knutselen. Ik had maar een halve dag en er is ook nog eens een turnles die daartussen valt. Ik besloot om voor iedereen al een instrumentje te knutselen. Ik had gitaartjes, rammelaars, trommeltjes en roltrommen. De bedoeling zou dan zijn, om de instrumenten nog wat te versieren.

Mijn leerresultaat: Voor mezelf was dit weer een leerrijke ervaring. Ik heb veel tijd in het knutselen gestoken en dit kan vele beter. Ik denk dat ik sneller beslissingen moet nemen, en misschien ook de beslissing kunnen nemen om een andere activiteit te voorzien. Waarom vond ik dit nu niet zo goed gekozen. Als ik deze activiteit nogmaals zou doen, zou ik niet alle instrumenten zelf maken, maar de kleuters de instrumenten laten knutselen. Misschien zou ik zelfs geen voorbeeld maken, zeker niet bij de oudere kleuters. Ook ben ik een beetje tegen de lamp gelopen met het verven. De verpakkingen die ik gebruikte, daar pakte de verf niet op. Ik moest in de klas dus improviseren… We namen dan maar wat papier en kleefden dit op de instrumenten. Ook waren de instrumenten natuurlijk niet droog voor mijn dag er weer op zat, en konden we dan ook niet wat muziek maken. Jammer bij deze activiteit.
Zoals de activiteit nu gegeven is, is er weinig sprake van een muzische activiteit. De kleuters zijn even aan het ontdekken geweest met welk afval welk geluid kan gemaakt worden. Dit is wel muzisch.
Moest ik de activiteit de volgende keer dan wel organiseren, dat de kleuters zelf de instrumenten knutselen, versieren en bespelen, dan kan ik werken met deze doelen:

-          De kleuters krijgen de kans om afval te kiezen en een techniek om er muziekinstrumenten van te maken (BO 6.3)

-          De kleuters krijgen de kans om klankmogelijkheden van hun zelfgemaakte instrumenten te onderzoeken (BO 2.1)

Lesvoorbereiding

Beginsituatie: De kleuters werken deze week rond het thema afval. Kennen ze al wat geluiden die afval kan maken? Maar weten ze dat je daar ook werkelijk een instrument van kunt maken? Ik ga de kleuters eerst zelf laten experimenteren met het afval om hun interesse te verhogen. Ik heb al voorgemaakte instrumenten die ze mogen uittesten. Dan is het aan hen wat ze graag zelf willen knutselen. Er zijn instrumenten die alleen maar versierd moeten worden, maar er zijn er ook waarbij de kleuter moet kunnen rijgen en bij een andere moet kunnen knippen. Rijgen zal nog moeilijk zijn maar probeer het maar eens uit.

Ik ga het rijgen toch laten. Nu in principe is het kroondopjes op een stokje steken. Zoals de kleuters nu in de klas ook een ketting rijgen, maar ik vind die kroondopjes precies toch ook wat scherp voor de kleuters. Ook houd ik het misschien best op één techniek. Ik ga ze alles laten verven. Zo kan ik zelf ook beter observeren.

Doelen:

·         De kleuters laten ontdekken welke geluiden afval kan maken

·         De kleuters laten ontdekken welk instrument ze leuk vinden

·         De kleuters hun eigen ding laten tonen door het knutselen van het instrument

Concrete doelen:

·         Intens luisteren ( zintuiglijke ontwikkeling)

·         Muzisch omgaan met materiaal ( Muzische ontwikkeling)

·         Betrokken en positief bezig zijn/ werken aan motorische bewegingen  ( positieve ingesteldheid en motorische ontwikkeling)

Inhoud:

·         Inleidend gesprekje over afval:Bij de kleinste kleuters moet je soms concreter zijn. Het kan zijn dat niemand reageert als je het woord afval noemt. Dan kan je dit verduidelijken. We hebben ondertussen al wel 1 dag rond het thema gewerkt dus dat scheelt. Maar hou er rekening mee dat je sommige dingen moet uitleggen;

·         Ik kan misschien beter inleidend beginnen met: Oh, nu ben ik al een paar dagen aan muziek aan het denken. Ik zou graag zelf eens wat instrumenten maken. Kennen jullie wat instrumenten? Wat horen jullie graag?
Nu heb ik van juf Ann gehoord dat jullie over afval aan het leren zijn, is dat waar?

o   Wat hebben jullie al geleerd over afval?

o   Hebben jullie soms zelf ook afval?

o   Wat doe je er dan mee?

o   Weten jullie welke soorten afval er zijn? Plastiek, groenafval, restafval, karton en papier.

o   Hebben jullie zelf vaak afval? Wat doe je er dan mee?

o   Wat gebeurd er met afval nadat je het hebt opgeruimd?

o   Wat gebeurt er met afval na het containerpark?Dit is een moeilijke vraag voor een 3 jarige

o   Je kunt afval ook op ander manieren gebruiken, dewelke? Hier kan je bv een wc rolletje nemen en zeggen: in plaats van dit in de vuilbak de gooien gaan we er iets van maken. Wat kunnen we maken? De vorige 4 vraagjes misschien wat weglaten en dan beginnen vragen of je er ook iets anders mee kan.

·         Muziek maken van afval: Ik gooi een beetje afval in het midden, de kleuters mogen wat uittesten           

o   Kan afval geluid maken? Kunnen jullie geluid maken met afval?

o   Wat horen jullie? Hard, stil, krakend, kloppend…

o   Op wat lijkt dat?

·         Ik ben thuis aan het proberen geweest om daar wat muziekinstrumenten van te maken! Denken jullie dat het mij gelukt is?

·         Ik laat mijn instrumenten een voor een aan de kleuters zien, vergelijkend met wat op de grond ligt. Dan laat ik de kleuters zelf het geluid ervan testen.

·         Willen jullie ook wat instrumenten maken

·         Ik leg uit wat ze moeten doen voor welk instrument ze willen maken

Ze kunnen gaan verven, kleuren of rijgen

Verven: Trommetje, gitaartje, Krantenrol,

Verven en knippen: Rammelaar. Als je op een lijn wil laten knippen: dat kunnen ze nog niet.

Kleuren: Castagnetten, roltrom

Rijgen: Rasp

Als ik jou was zou ik me beperken tot 2 activiteiten. Want als de kleuters deze 4 verschillende dingen gaan doen dan weet jij niet meer waar je hoofd staat. Want bij rijgen moet je zeker en vast de naald terug steken of de draad ontwarren. Bij knippen, dit gaat bij de meeste nog niet goed. Wij knippen nog maar alleen mozaïekjes. Ik zou kiezen voor kleuren: dat kunnen ze zelfstandig en 1 andere techniek. Als je wil, neem ik een van de andere technieken voor mijn rekening.

·         De kleuters kunnen kiezen voor de juf; of aan de knutseltafel of aan een tafel om te rijgen (Even navragen bij juf Ann  hoe ik dit best organiseer)Zo als ik hier boven vermeld: 1 techniek= 1 tafel

·         Als de verf droog is kan ik de instrumenten verder afwerken en kunnen we wat muziek uittesten. (Ik denk niet dat er dan nog tijd is om echt wat muziek te maken?)Dat lijkt me ook moeilijk omdat het moet drogen en afgewerkt worden. Maar je moet dit zien in een geheel. Als ik zo iets doe maak ik er ook pas muziek mee tegen het einde van de week.

Werkvorm:

·         Eerst in kringvorm verkennen en uittesten

·         Daarna in groepjes knutselen

·         Misschien op het einde als er nog tijd is weer in kringvorm wat muziek maken

Materiaal: Muziekinstrumenten van afval:

-          Trommetjes (3)Een kartonnen verpakking of een eierdoos
Satéstokjes
Zilverpapier
Schaar
De kleuters kunnen de trommeltjes versieren: Hier moet je duidelijk schrijven wat de bedoeling is. Bv de kleuters schilderen de eierdoos of de kleuters kleven gekleurd papier op de trommeltjes. Je moet goed weten welke techniek je voor ogen hebt en daarom moet je zeker niet te veel in 1 keer willen doen. Dat doe ik ook niet of het loopt bij mij ook mis!
Verven

-          ‘gitaartje’ (4)Kartonnen verpakking
Elastiekjes
Schaar
De kleuters kunnen de ‘gitaartjes’ versieren
Verven

-          Kraakrol (..)
Krant
Wc- rolletje
De kleuters kunnen de krant versieren
Verven

-          Rammelaar (6)
Plastic flesjes
Karton
Schaartjes
De kleuters kunnen het karton versieren
Verven

-          Rasp (4à5)

Kroondopjes
Satéstokjes
Kranten
Plakband
De kleuters kunnen rijgen

-          Castagnetten (3à4)Karton
Kroondopjes
Plakband

De kleuters kunnen het karton versieren
Kleuren

-          Roltrom (3)

Een keukenrol
Eierdoos
Zilverpapier
Touw
Satéstokje
Schaar
Lijm
De kleuters kunnen de keukenrol versieren
Kleuren

Kies de instrumenten die je met dezelfde techniek kunt bewerken. Dan kunnen kleuters wel kiezen tussen verschillende instrumenten maar blijft de techniek dezelfde. Als je een hele week rond dit thema werkt kan je de technieken verdelen over de ganse week.

Evaluatie: Ik ga mezelf vooral evalueren op mijn organisatie. Ik kan nu nog moeilijk inschatten hoeveel tijd ik voor alles ga nodig hebben, en dat is wel van groot belang. Ook ga ik zien of ik de interesse bij de kleuters voldoende krijg opgewekt.
Naar de kleuters toe ga ik observeren of ik mijn doelen kan bereiken.

Je schrijft alles nu uitgebreid op en dat is goed. Ook schrijf je duidelijk wat je nodig hebt. En dat is belangrijk zodat je goed kan controleren of je alles hebt. Zorg ervoor dat de materialen klaar liggen voordat je begint.

Grtjs Ann

Evaluatie

Zelfevaluatie

Ik heb uiteindelijk wat aangepast aan mijn voorbereiding en dit was ook nodig. Ik heb gemerkt dat 1 activiteit al voldoende organisatie vraagt. Daar moet ik zeker nog aan werken. Niet teveel willen en me meer richten op de organisatie van dan 1 activiteit. Ook mijn inleiding is een beetje in het honderd gelopen. Door deze op het laatste moment nog te moeten aanpassen was ik bijna niet voorbereid en dit is toch echt wel nodig. Uiteindelijk heb ik de inleiding dan ook superkort gehouden en zijn we dadelijk overgegaan naar de activiteit. De activiteit op zich is niet slecht gegaan. Maar toch had ikzelf enkele dingen over het hoofd gezien. Bijvoorbeeld het verven op glad karton, dit lukte niet. Ik heb dan geïmproviseerd en de kleuters laten verven op papier, dan ik naderhand over het karton kan plakken. Ik was zelf niet zo content over het resultaat maar ik denk niet dat dit naar de kleuters toe opviel.
Ik heb uit deze voorbereiding en activiteit vele punten gehaald waar ik veel uit kan leren. Redelijk wat punten waar ik de volgende keer aandacht aan moet besteden.

Evaluatie kleuters

De kleuters hebben geleerd dat ze van afval instrumenten kunnen maken. Ook waren ze enthousiast om een instrument te kiezen en enkele wisten ook heel goed welk instrument ze wilden. Er zijn ook redelijk wat kleuters bij mij kunnen komen. De kleuters hebben hun allemaal uitgeleefd en ervan genoten. De ene kleuters is iets bewuster bezig dan de andere dat valt wel op. Maar toch weten ze goed welke kleuren ze willen en welke niet.

Rhune: trommel
Lore: roltrom
Liene: rammelaar: Wat me hier hard opviel, is dat Liene heel bewust haar wc- rolletjes omdraaide om de andere kant te kunnen verven
Truike: trommel
Lars: gitaar: Hier viel me op dat hij enorm genoot van het verven
Luka Van Mol: gitaar
Thor: rammelaar
Lieke: krantenrol: Volgens mij was Lieke het minst bewust aan het verven
Aisha: rammelaar
Paulien: gitaar
Noah: rammelaar:
Storm: rammelaar: Storm was volgens mij de enige die de activiteit snel beu was.
Renz: gitaar
Nel: gitaar
Lotte: Gitaar